De laatste tijd is er veel aandacht voor thuisonderwijs in de media – meestal niet in positieve zin. Het valt op dat veel journalisten en bloggers geen goed beeld hebben van wat thuisonderwijs werkelijk inhoudt. De vooroordelen vliegen je om de oren, en wat er geschreven wordt, staat vaak haaks op onze eigen ervaringen.
Zo las ik een artikel waarin gemeenten hun zorgen uitten over het ‘steeds grotere’ aantal kinderen dat vrijstelling van de leerplicht heeft op grond van levensovertuiging. In 2020 ging het om 1.771 kinderen. Deze kinderen zouden “uit beeld” zijn. Tegelijk hoor je niemand over de ruim 20.000 thuiszitters die door scholen, samenwerkingsverbanden en leerplicht wél in de steek worden gelaten. Ouders worden keer op keer met lege handen naar huis gestuurd, terwijl hun kinderen niet de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.
Onze kinderen gingen aanvankelijk naar school, maar leerden daar weinig. Ze gingen achteruit, zowel op taal- en rekengebied als in hun sociale en executieve vaardigheden. Uiteindelijk kwamen ze thuis te zitten, zonder hulp of perspectief. Ze voelden zich mislukt, een boodschap die ze maar al te goed hadden opgepikt. Alle energie om zich te ontwikkelen was weg.
Toen besloten we het roer om te gooien. We kozen voor thuisonderwijs. Ik verdiepte me in thuisonderwijs en unschooling en vertelde de kinderen dat we niet meer vastzaten aan het schoolsysteem – we zouden thuis leren, op onze eigen manier. Vanaf dat moment zagen we ze weer groeien.
Wij volgen geen vast curriculum. Elke dag bekijken we wat lukt, waar behoefte aan is en wat er op ons pad komt. Want dat is het mooie aan thuisonderwijs: leren kan altijd en overal.
Neem bijvoorbeeld afgelopen zaterdag. Onze oudste ging met papa boulderen; onderweg luisterden ze naar BNR Nieuwsradio en bespraken het nieuws. Thuis speelde ik met de jongste een spel, we deden een bladzijde uit zijn taalboek, en daarna speelde hij Minecraft. Na de lunch fietsten we naar muziekles, waarbij de vragen over de hoge waterstand van de Schie een prachtig gesprek op gang brachten over water, Nederland en overstromingen. De pianoles was privé, waardoor de juf uitgebreid kon inspelen op zijn fantasie en hem geruststelde over een aanstaand optreden. Daarna volgde de groepsles en het spelen met vriendjes. Na de muziekles hadden we zwemles, waar hij altijd plezier heeft en complimentjes krijgt over zijn sociale en vrolijke gedrag. ’s Avonds speelden de kinderen samen op de trampoline.
Onze week zit vol met sport, muziek en uitstapjes naar de bibliotheek, speeltuin, dierentuin of museum. Ook ontmoeten we andere thuisonderwijsgezinnen. De kinderen komen in aanraking met veel verschillende mensen en leren in allerlei situaties – veel breder dan op school.
Voor onze kinderen is de hele wereld een klaslokaal. En het mooiste: binnen het thuisonderwijs is iedereen goed zoals hij is. Er is geen sprake van “achterlopen” of “voorlopen” ten opzichte van een programma. Je leert gewoon op jouw tempo, in jouw volgorde.
Thuisonderwijs is niet dé oplossing voor iedereen. Maar het is ook zeker niet zo slecht en beperkt als vaak in de media wordt voorgesteld. Voor ons is het de keuze geweest die onze kinderen weer heeft laten bloeien.
